تصور کنید در حال خواندن یک مقاله مهم یا بررسی فایلهای کاری خود هستید که ناگهان صفحه نمایش بدون هیچ دلیلی به بالا یا پایین پرش میکند. مشکل اسکرول خودکار موس یکی از آزاردهندهترین اتفاقاتی است که میتواند تمرکز کاربران ویندوز را بهم بریزد. این مشکل که گاهی به آن “اسکرول شبح” (Ghost Scrolling) هم میگویند، هم در ویندوز 10 و هم در ویندوز 11 رایج است و دلایل مختلفی از کثیف بودن چرخدنده موس گرفته تا اختلالات درایوری دارد.
در این مقاله، ما ۶ راهکار تست شده را برای رفع این مشکل بررسی میکنیم. اگر با انجام این مراحل مشکل حل نشد و احساس کردید سیستم شما کلاً دچار کندی و عملکرد ضعیف شده است، شاید مشکل فراتر از یک موس ساده باشد. در این شرایط پیشنهاد میکنیم سری به دوره آموزش کامپیوتر بزنید تا با اصول عیبیابی سختافزاری و نرمافزاری سیستم بیشتر آشنا شوید و بتوانید مشکلات پیچیدهتر را خودتان حل کنید.
اولین قدم در عیبیابی هر قطعه سختافزاری، بررسی اتصال فیزیکی آن است. گاهی اوقات پورتهای USB به دلیل گرد و غبار یا نوسان برق دچار قطعی لحظهای میشوند و همین موضوع باعث ارسال سیگنالهای اشتباه (مثل اسکرول کردن) به ویندوز میشود. قبل از هر تنظیمات پیچیدهای، باید مطمئن شویم که اتصال سالم است.
برای این کار مراحل زیر را انجام دهید: ۱. اگر ماوس سیمی دارید، کابل آن را جدا کرده و به یک پورت USB دیگر (ترجیحاً پورتهای پشت کیس) متصل کنید. ۲. اگر از هاب USB استفاده میکنید، ماوس را مستقیم به سیستم وصل کنید. ۳. اگر ماوس بلوتوثی است، یک بار اتصال آن را قطع (Disconnect) و دوباره جفتسازی کنید.
دومین دلیل شایع برای پرش صفحه، مشکلات فیزیکی خودِ ماوس است. اگر چرخ اسکرول (Scroll Wheel) کثیف شده باشد یا باتری ماوس ضعیف شده باشد، سنسورهای نوری دچار خطا میشوند و صفحه را بدون دخالت شما حرکت میدهند.
برای رفع این مورد کارهای زیر را انجام دهید: ۱. اگر ماوس بیسیم است، باتری آن را تعویض یا شارژ کنید (باتری ضعیف عامل اصلی رفتار عجیب ماوس است). ۲. با یک اسپری هوا یا فوت محکم، گرد و خاک اطراف چرخ دنده ماوس را تمیز کنید. ۳. ماوس را به یک سیستم دیگر وصل کنید؛ اگر آنجا هم مشکل داشت، احتمالاً سختافزار ماوس خراب شده است.
یکی دیگر از مقالات ویندوزی سایت فرازیتو که ممکن است برای شما جذاب باشد، مقاله هارد دیسک آسیب دیده سایت فرازیتو است که راهکارهای اصلی بازیابی اطلاعات هارد دیسک آسیب دیده در آن توضیح داده شده است.
ویندوز تنظیماتی دارد که به شما اجازه میدهد حتی وقتی روی یک پنجره کلیک نکردهاید، با بردن موس روی آن اسکرول کنید. گاهی اوقات این قابلیت باعث تداخل میشود. اگر سیستم شما در اجرای تنظیمات کند است و فکر میکنید پردازنده ضعیفی دارید، شاید زمان [لینک: ارتقا cpu] رسیده باشد، اما فعلاً برای حل مشکل ماوس، باید تنظیمات زیر را تغییر دهید.
مراحل غیرفعال کردن اسکرول غیرفعال:
۱. منوی Start را باز کنید و روی آیکون چرخدنده (Settings) کلیک کنید.
۲. وارد بخش Bluetooth & devices شوید و روی گزینه Mouse کلیک کنید.
۳. گزینه Scroll inactive windows when hovering over them را پیدا کرده و آن را خاموش (Off) کنید.
۴. همچنین میتوانید سرعت اسکرول را کمی تغییر دهید تا تنظیمات ریست شود. در زیر مراحل را به صورت تصویری نیز آورده ایم:
مرحله 1 به تنظیمات بروید.
مرحله ۲ Bluetooth & devices را از نوار کناری سمت چپ انتخاب کنید. سپس بر روی ماوس کلیک کنید.
مرحله 3: در بخش اسکرول، از منوی کشویی کنار «Roll the mouse wheel to scroll» استفاده کنید و گزینه دلخواه خود را انتخاب کنید. سپس از نوار لغزنده برای تنظیم سرعت اسکرول استفاده کنید.
مرحله 4: سوئیچ کنار «Scroll inactive windows when hovering over them» غیرفعال کنید. 
پس از انجام مراحل بالا، بررسی کنید که آیا ماوس همچنان خود به خود اسکرول می شود یا خیر.
ویندوز یک ابزار عیبیابی قدرتمند دارد که میتواند مشکلات سختافزاری پنهان را شناسایی کند. اگرچه دسترسی به این ابزار در نسخههای جدید کمی تغییر کرده، اما هنوز یکی از بهترین راهها برای یافتن دلیل اسکرول خودکار ماوس است.
برای اجرای این ابزار دستور زیر را دنبال کنید: ۱. کلیدهای Windows + R را فشار دهید تا پنجره Run باز شود. ۲. عبارت msdt.exe -id DeviceDiagnostic را دقیقاً تایپ کرده و اینتر بزنید. ۳. در پنجره باز شده Next را بزنید و صبر کنید تا ویندوز مشکلات را پیدا و رفع کند.
برای اجرای عیب یابی سخت افزار و دستگاه ها در ویندوز: مرحله 1: کلید Windows + R را فشار دهید تا کادر محاوره ای Run باز شود.
مرحله 2: msdt.exe -id DeviceDiagnostic را در کادر تایپ کرده و Enter را فشار دهید. 
مرحله 3: روی Next کلیک کنید و دستورات روی صفحه را دنبال کنید تا عیب یاب اجرا شود.
درایور، پل ارتباطی بین ماوس و ویندوز است. اگر این فایل قدیمی یا خراب شده باشد، دستورات اشتباهی ارسال میشود. معمولاً کاربرانی که سیستمهای قدیمی دارند بیشتر با این مشکل مواجه میشوند که در کنار آپدیت درایور، [لینک: ارتقا رم] هم میتواند به روانتر شدن عملکرد کلی سیستم و تجهیزات جانبی کمک کند.
برای آپدیت درایور ماوس: ۱. روی دکمه استارت راست کلیک کنید و Device Manager را انتخاب کنید. ۲. شاخه Mice and other pointing devices را باز کنید. ۳. روی نام ماوس خود راست کلیک کرده و Update driver را بزنید. ۴. اگر مشکل حل نشد، گزینه Uninstall device را بزنید و سیستم را ریستارت کنید. مراحل تصویری نیز مثل همیشه در زیر قرار دارند:
مرحله 1 : به Device manager بروید.
مرحله 2: “Mice and other pointing devices” را باز کنید، روی ماوس خود کلیک راست کرده و گزینه Update driver را انتخاب کنید. 
از آنجا، اعلان های روی صفحه را دنبال کنید تا درایورهای ماوس را به روز کنید. اگر حتی پس از آن هم مشکل حل نشود، ممکن است درایور ماوس خراب شده یا آسیب دیده باشد. در این صورت، باید درایور مشکل ساز را حذف کنید و کامپیوتر خود را مجددا راه اندازی کنید. ویندوز باید درایور ماوس را نصب کند و ماوس شما به طور معمول کار می کند.
آخرین راهکار، اطمینان از بروز بودن خودِ ویندوز است. مایکروسافت مرتباً آپدیتهایی میدهد که باگهای مربوط به پورتهای USB و لوازم جانبی را رفع میکند. اگر این یک باگ عمومی باشد، قطعاً با آپدیت حل میشود.
مراحل آپدیت ویندوز:
۱. کلیدهای Windows + I را بزنید تا تنظیمات باز شود.
۲. وارد بخش Windows Update شوید.
۳. روی دکمه Check for updates کلیک کنید و تمام آپدیتهای موجود را نصب کنید.
برای بررسی بهروزرسانیهای معلق ویندوز با آموزش تصویری:
مرحله 1: کلید Windows + I را فشار دهید تا برنامه تنظیمات راه اندازی شود.
مرحله 2: به تب Windows Update بروید و روی دکمه “Check for updates” در سمت راست خود کلیک کنید. 
در صورت وجود، هر بروز رسانی انجام نشده، تمام بروز رسانی های موجود برای سیستم خود را دانلود و نصب کنید. خواهید دید که دیگر خبری از حرکت خودکار موس نیست! طبیعی است که وقتی موس شما بدون هیچ ورودی بالا و پایین می رود، گیج شوید. قبل از اینکه ماوس خود را دور بیندازید، سعی کنید با استفاده از راه حل های ذکر شده در بالا، مشکل اسکرول خودکار ماوس را در ویندوز برطرف کنید.
۱. چرا ماوس من خود به خود به پایین صفحه میرود؟
این مشکل اغلب به دلیل کثیف بودن چرخ اسکرول (گیر کردن گرد و غبار)، تمام شدن باتری در ماوسهای بیسیم یا باگ درایور رخ میدهد.
۲. آیا پد ماوس (Mouse Pad) تاثیری در پرش اسکرول دارد؟
بله، استفاده از سطوح بسیار براق، شیشهای یا پدهای طرحدار شلوغ میتواند سنسور نوری ماوس را گیج کرده و باعث حرکتهای ناخواسته شود.
۳. آیا ویروس میتواند باعث حرکت خودکار ماوس شود؟
بله، برخی بدافزارها کنترل سیستم را بدست میگیرند. اگر با روشهای بالا مشکل حل نشد، حتماً سیستم را با آنتیویروس اسکن کنید.
۴. در لپتاپها علت اسکرول خودکار چیست؟
در لپتاپها گاهی حساسیت بالای تاچپد (Touchpad) باعث میشود هنگام تایپ، دستتان برخورد کرده و صفحه اسکرول شود. بهتر است تاچپد را موقتاً خاموش کنید.
۵. آیا خرابی سیم ماوس باعث این مشکل میشود؟
قطعیهای ریز در سیم ماوس میتواند باعث قطع و وصل شدن جریان برق و ارسال سیگنالهای اشتباه (مثل اسکرول) به کامپیوتر شود.
